Czy palety drewniane pomogły aliantom wygrać II wojnę światową? Ciężko powiedzieć. Z całą pewnością można jednak stwierdzić, że konflikt ten znacząco pomógł w rozwoju tego systemu transportowego – podobnie jak i wielu innych technologii logistycznych. Tuż po wojnie, bo w 1945 r. wynaleziono zresztą pierwszą na świecie paletę czterowejściową, a zaraz potem lawina postępu ruszyła na dobre. 

Efekt? Obecnie na rynku dostępnych jest wiele palet, w większości o ustandaryzowanych wymiarach, ale często różniących się właściwościami. Sprawdźmy, na które z nich można trafić najczęściej, a także jakimi cechami się odznaczają.

Standaryzacja palet drewnianych

Co trzeba wiedzieć o rodzajach palet?

Mimo że historia palety drewnianej sięga nieco dalej wstecz niż II wś., nie wspomnieliśmy jej we wstępie bez powodu. To właśnie wtedy Korpus Kwatermistrzowski Stanów Zjednoczonych podjął się pierwszej próby standaryzacji palet na szerszą skalę. 

Koncepcję tę w 1946 r. podchwyciła wykorzystująca wózek widłowy z demobilu szwedzka firma, a dalej w 1949 r. tamtejsze koleje państwowe. W tym samym roku jako standardowy przyjęto również znany dzisiaj wszystkim logistykom rozmiar. Chodzi rzecz jasna o 1200×800×144 mm. 

Dlaczego akurat te wymiary palet drewnianych? 

Tutaj nie ma akurat pewności. Najprawdopodobniej wpływ na to miały ponownie rozwiązania wojskowe oraz potrzeba optymalnego wykorzystania przestrzeni ładunkowych ówczesnych przyczep czy wagonów. Ostatecznie przeniknęły one do opracowanego w 1961 r. przez Międzynarodowy Związek Kolei (UIC) standardu europalety, na straży którego od 1991 r. stoi także organizacja EPAL. 

Co ciekawe pomimo identycznych parametrów, od niedawna palety drewniane EPAL oraz UIC nie są już wymienne. Przynajmniej nie według oficjalnego stanowiska tej pierwszej organizacji – ale od początku…

Eurpaleta EPAL – standardem międzynarodowym

Obecnie najczęściej można się spotkać właśnie z paletami drewnianymi 1200×800 mm, czyli standardowym rozmiarze europalety. Nie oznacza to jednak, że wszystkie palety tej wielkości zostały wyprodukowane na licencji stowarzyszenia EPAL i spełniają jego normy. Podobnie również EUR 1 (tzn. europaleta) to nie jedyny rodzaj standaryzowanych palet drewnianych EPAL.

Przyjrzymy się czym różnią się od siebie powszechnie używane rodzaje palet drewnianych.

Europalety EPAL (EUR 1) – 1200×800×144 mm

Poza podanymi wyżej wymiarami podstawowa europaleta drewniana EPAL (EUR 1) to:

…i ani gwoździa więcej – standard ten jest naprawdę bardzo rygorystyczny, dlatego niewłaściwe wykonanie uniemożliwia certyfikację palety. Na bokach bloczków tej pale

Palety UIC – 1200×800×144 mm

Jej parametry nie różnią się niczym od parametrów palet tego samego rozmiaru zgodnych z wymaganiami EPAL. Wizualnie można je jednak rozróżnić w bardzo łatwy sposób – zamiast napisu „EPAL”, na ich bloczkach znajduje się stylizowane logo UIC. Problemy ze zgodnością standardów wynikają tylko i wyłącznie z braku porozumienia między organizacjami.

Palety przemysłowe (ISO) – 1200×1000×162 mm

Mianem przemysłowych ISO określa się najczęściej tańsze i nieco większe od standardowych europalet palety typu EUR 2 lub ich nielicencjonowane zamienniki. Poza większą szerokością (o 2 cm), wysokością (ok. 1,5 cm) oraz masą własną (33 kg zamiast 25 kg), odznaczają się one… mniejszą nośnością wynoszącą do 1250 kg. 

Palety przemysłowe znane są również jako tzw. „angielki”, z uwagi na ich popularność na Wyspach Brytyjskich. 

Palety jednorazowe – Różne rozmiary

Paletami jednorazowymi zwykło się nazywać wszystkie tanie palety o nieco niższej jakości wykonania. W praktyce jednak nierzadko poddawane są one serwisowi i używane wielokrotnie na przestrzeni swojego okresu eksploatacji. Najczęściej spotykanymi rozmiarami palet jednorazowych są te o podstawie 1200×800 mm oraz 1200×1000 mm. 

Półpalety – 800×600×144 mm

Jak nietrudno się domyślić półpalety to mniejszy odpowiednik europalet, przynajmniej pod względem parametrów. Według norm organizacji EPAL, podstawowa półpaleta drewniana (EUR 6) to:

Dzięki wymiarom stanowiącym dokładnie połowę rozmiaru europalety, manewrowanie i składowanie półpalet jest tak samo proste. Stanowią one jednak dobrą alternatywę dla mniejszych ładunków, przy których większa podstawa mogłaby okazać się zbędna albo nie pasować w przestrzeni ładunkowej. 

Ćwierćpalety – 600×400 mm

Najmniejszy rodzaj palet drewnianych na naszej liście nie podlega rygorystycznej standaryzacji i jest najmniej popularny, ale również można go spotkać w obiegu. Ćwierćpalety mają najczęściej 120–140 mm wysokości, a ich nośność raczej nie przekracza 150 kg.

Podsumowanie – Jakie palety drewniane wybrać?

Wybór palety drewnianej zależy od Twoich potrzeb i budżetu. EPAL to złoty standard – trwały, certyfikowany, uniwersalny. UIC oferuje to samo, ale z innym logiem. Dla ekonomicznego transportu sprawdzą się palety jednorazowe, a dla nietypowych ładunków – skrzyniopalety lub nadstawki. Najlepiej jednak skonsultować to z ekspertem, który doradzi, jakie będzie najlepsze rozwiązanie do danej sytuacji.